ÔNG TÁO QUA CÁI NHÌN CỦA CÁC CỤ NGÀY XƯA

Chuyện bếp núc là chuyện của mấy bà !? Thường thì người ta hiểu câu nầy qua ý nghĩa xem thường, đấy là chuyện không phải của đấng trượng phu ! Đâu phải vậy. Các cụ ngày xưa thờ ngũ tự chi thần : Môn, Hộ, Tài, Tỉnh, Táo thì Táo Quân là nhất gia chi chủ. Thờ Định Phúc Táo Quân (thần Bếp) đứng trên cả các vị thần coi ngó cuộc sống của một gia đình : Cửa, Ngõ (trông coi, gìn giữ), Tiền tài (những thứ được làm ra), Giếng nước, Bếp núc (miếng ăn thức uống hằng ngày). Vậy chuyện miếng cơm có ăn hằng ngày qua tay của mấy bà thì lẽ nào các cụ không coi trọng.

Cái bếp ngày xưa dưới hình dạng 3 ông đầu rau. Cái bếp lò đất nung hay cái kiềng 3 chân được đánh bằng sắt xem ra thật vững vàng và thật tiện lợi để đốt bằng than hay để đủ cửa chụm các loại củi. Ấy đấy, đừng cho là các cụ ngày xưa không có óc khoa học nhé ! Chẳng qua các cụ diễn giải một sự việc dưới cái nhìn khang khác cái cách của ta ngày nay mà thôi. Chẳng hạn như để khuyên một đứa bé hỉ mũi chưa sạch khi bước vào nhà ai thì phải lấy mũ nón xuống để tỏ lòng kính trọng thì các cụ hay bảo :

-  Vào nhà phải lấy mũ nón xuống chớ không bị lùn đấy các con !

ĐÀO TẤN VỚI PHẬT PHÁP

*  Đề bài ĐÀO TẤN VỚI PHẬT PHÁP của NonNuoc BinhKhe

ẢNH HƯỞNG CỦA ĐẠO PHẬT TRONG ĐỜI SỐNG VÀ TÁC PHẨM CỦA NHÀ VIẾT TUỒNG ĐÀO TẤN

(Mang Viên Long)

Đào Tấn là một nhà thơ lỗi lạc, nhà viết tuồng xuất sắc, một đạo diễn tuồng tài hoa, và cũng là một nghệ sĩ tuồng tiên phong trong cách tân, phát triển nghệ thuật tuồng (hát bội) của miền Trung và cả nước vào hậu bán thế kỷ 19 – đầu thế kỷ 20. Ông đã được tôn xưng là hậu Tổ của ngành sân khấu hát bội, có đền thờ ở Gia Hội, Thừa Thiên – Huế.

Đào Tấn tự là Chỉ Thúc, biệt hiệu Mộng Mai – khi lên tu ở chùa Linh Phong (tục gọi là chùa Ông Núi) có thêm đạo hiệu là Mai Tăng; sinh ngày 27/2 Ất Tỵ (Thiệu Trị thứ 2- 1845), chánh quán thôn Vinh Thạnh, xã Phước Vân - huyện Tuy Phước, tỉnh Bình Định. Sinh quán thôn Tùng Giản - xã Phước Hòa -  huyện Tuy Phước - Bình Định. Ông thi đỗ Cử Nhân năm Tự Đức 20 (1867), trải qua hơn ba mươi năm nhậm chức dưới các triều vua nhà Nguyễn, đã từng là Tham Tri, Phủ Doãn, Tổng Đốc, Thượng Thợ (cả bốn bộ), Hiệp Tá Đại học sĩ (1898). Cơ Mật Viện đại thần…

HAPPY NEW YEAR

THẰNG GIÀ NOEL

“Thằng Già Noel”. Vâng, đêm Giáng sinh năm vừa rồi hắn đã bị gọi như thế. Hắn không được gọi bằng Ông thân thương như những ông già Noel khác do mấy đứa bạn của hắn hóa trang. Cái nghề hóa trang thành ông già Noel đem niềm vui đến cho mấy đứa trẻ nhân mùa Giáng sinh, tính đến năm nầy, nếu hắn dằn lòng đeo đuổi thì hắn đã có thâm niên công việc năm thứ tư. Dù sao thì hắn cũng đã tới những ba năm nghề. Cơm cha áo mẹ, gạo dỡ mắm đùm ở quê lên đất Sài gòn cắm đầu với sách vở, đâu phải sinh viên nào nhà cũng nghèo nhớt mồng tơi như nhà hắn, ăn nhín nhịn thèm lại kiên trì bám được tới những ba năm đi làm chuyện ban phát quà tặng như hắn !?

Hắn gọi chuyện hắn làm đó là nghề. Là nghề, nghề nghiệp hẳn hoi. Chẳng lẽ một năm làm có một ngày - không, đúng ra chỉ một buổi - thì không thể gọi chuyện làm đó là một nghề được hay sao.

MÙA LÚI LÊN

Đèn trong xe chợt bật sáng lên, xe chầm chậm tấp vào lề nhưng ra vẻ không muốn dừng hẳn lại. Anh phụ xe lách cửa nhảy vội xuống biến vào màn đêm. Loáng thoáng ngoài kia những vệt đèn tín hiệu xanh đỏ quét hất lên trần xe. Chỉ là trạm lưu động của công an giao thông đang làm việc, một vài người khách kéo vội cái chăn đắp trùm lên mặt, họ lơ mơ ngủ tiếp. Thoáng chốc cánh cửa xe đã đóng lại, đèn trong xe tắt phụt chỉ còn lốm đốm vài ánh đèn ngủ tờ mờ. Chiếc xe khách lại tăng ga lao vụt trên đường dài.

Đồng hồ điện tử ở cabin xe nhấp nháy báo đã gần 2 giờ sáng. Ở giường ghế phía trước thằng Kha nằm im lìm không động đậy. Tôi biết nó cũng giống như tôi, từ hôm giờ nó không có ngủ. Đường về quê sáu - bảy trăm cây số, ngày rày lên xe đánh một giấc là sáng đã về tới nhà. Ai cũng nói như vậy. Nhưng tôi với thằng Kha chẳng khi nào ngủ được ngon trên xe trong những chuyến về quê, cho dù bây giờ xe khách đi lại đã có nhiều dễ chịu, tiện nghi hơn lúc trước đây. Lâu lâu mới về quê, ai đã từng trải qua cảnh nầy mới thấy được những thao thức chỉ để đo để đếm từng phút từng giây bước đường trở về…

-  Noel - Tết Tây kỳ nầy tao về quê. Mầy về cùng không ?

VĂN TẾ VŨ TIÊN SINH

Nhà nghiên cứu Tuồng : Vũ Ngọc Liễn

Vũ Ngọc Liễn (1924 - 2013)

Ông sinh ngày 18.11.1924 tại thôn Xương Lý (còn gọi là Vũng Nồm), tổng Trung An, huyện Phù Cát - nay thuộc xã Nhơn Lý, thành phố Quy Nhơn, tỉnh Bình Định. Ông được mọi người xem là nhà “Đào Tấn học” có uy tín. Đào Tấn, một đại thần nhà Nguyễn đất Bình Định mê hát bội hơn mê làm quan, được phong là Hậu Tổ Tuồng, được nhiều người biết đến văn tài là nhờ không ít công sức của nhà nghiên cứu Tuồng : Vũ Ngọc Liễn.

Ngày 28.11.2013 ông qua đời đã để lại sau lưng khoảng trống nối tiếp khảo cứu về tuồng, để lại không ít tiếc thương của người hậu thế ở Bình Định.

Bài văn tế hôm đưa linh ông về miền dị lộ của Giáo viên Văn Trường chuyên Lê Quý Đôn -  Quy Nhơn Trần Hà Nam dưới đây đã khắc họa đủ hình ảnh của một Lão Ngoan Đồng - Vũ Ngọc Liễn.

"LŨ" Ở TÂY SƠN CÒN ĐÓ NGỔN NGANG

Con lũ ở Tây Sơn - Bình Định đã qua rồi nửa tháng, nhưng những ê chề trong cuộc sống của bà con vẫn còn đó những ngổn ngang. Những hình ảnh mà đại chúng biết về con lũ, có lẽ đọc được sớm nhất từ trang Thanh Niên Online :

Sáng 15.11.2013, nhiều người dân ở các xã Tây Giang, Tây Thuận (huyện Tây Sơn) gọi điện đến các cơ quan chức năng cầu cứu. Theo người dân, lũ lớn nhanh và quá bất ngờ nên nhiều gia đình không kịp trở tay. Trụ điện cao thế tại thôn Trung Sơn, xã Tây Thuận nằm sát suối Cát bị ngã gây mất điện nhiều khu vực huyện Tây Sơn, Vĩnh Thạnh. Cầu bắt qua Suối Cát, vốn đầu tư xây dựng hơn 2,5 tỉ đồng, vừa được khánh thành vào giữa năm 2012 cũng bị lũ cuốn trôi.

Đến trưa cùng ngày, nhiều nơi trên Quốc lộ 19 bị ngập, giao thông bị chia cắt. Đặc biệt, nhiều khu vực tại thị trấn Phú Phong (huyện Tây Sơn) lần đầu tiên bị ngập lụt.