XUÂN NHẬT TỨC SỰ

春 日 即 事

二 八 佳 人 刺 繡 持，

紫 荊 花 下 轉 簧 鸝。

可 憐 無 限 傷 春 意，

盡 在 停 針 不 語 時。

玄光

XUÂN NHẬT TỨC SỰ.

Nhị bát giai nhân thích tú trì .

Tử kinh hoa hạ chuyển Hoàng ly.

Khả liên vô hạn thương xuân ý.

Tận tại đình châm bất ngữ thì.

Huyền Quang

Với tay thêu cô gái 16 xuân xanh, gấm hoa chầm chậm hiện ra

Dưới tàng hoa Tử kinh rộn ràng tiếng của Hoàng Ly

Lòng vô vàn thương cảm ý xuân

Lan tận đến khi không còn tiếng động của mũi kim thêu

NGÀY XUÂN NGHĨ CHUYỆN

Xuân chầm chậm dệt xuân sang

Dưới hoa oanh thốt rộn tàng Tử kinh

Miên man xuân ngập ý tình

Tận nơi lặng tiếng dặm nghìn thoi đưa

ABC

Có lẽ ngày xưa các cụ của ta hẳn bấn loạn ghê gớm khi bỏ bút lông cầm lấy cây bút sắt để viết chữ “quốc ngữ” - kiểu chữ abc (!). Cái “chữ ta”, chữ Nho của Hán ngữ mà lâu nay các cụ tụng như tụng kinh, theo các cụ đó là chữ của thánh hiền. Chữ thánh hiền là chữ của đạo nghĩa. Không ít người kể lại chuyện các cụ khi tập viết chữ, viết xong phải nhai chúng nuốt vào bụng. Chữ của thánh mà vứt bỏ bậy bạ sẽ ô uế, tỏ ra bất kính. Không biết có phải vậy không, nhưng cũng không ít người kể lại rằng các cụ nuốt chữ vào bụng là để chữ ở luôn hẳn trong người, may ra khi đi thi còn có chữ lấy ra tranh làm ông Nghè ông Cống với thiên hạ !

MỜI NHAU

Ly nầy, chỉ một nữa thôi !

Bao nhiêu cho đủ một tôi hoang đàng

Của anh đâu chén ngang tàng !

Mời nhau cạn những ngổn ngang chợ đời

Ly nầy, ly nữa hay thôi !

Lơ mơ đáy cốc vần rơi đâu rồi.

VUA AN NAM

Đây là một bài báo cũ trích từ tuần báo Le Monde Illustré [số 1665 ra ngày 23 tháng 2 năm 1889 tại Paris] nhan đề "Le Roi d'Annam" từ trang 118-120 do ký giả Jean Locquart tường thuật về việc người Pháp bắt giữ vua Hàm Nghi và đưa ông sang an trí ở Alger. Tài liệu tuy đơn giản nhưng có đính kèm một số hình ảnh hiếm quí, được vẽ lại và khắc bản vì thời đó sách báo chưa làm được bản kẽm theo lối hiện thời. (Tư liệu sưu tầm của người dịch - Nguyễn Duy Chính).

Ông bộ trưởng bộ Hải Quân vừa nhận được tin mới nhất thông báo vua Đồng Khánh nước An Nam đã từ trần ở Huế ngày 27 tháng 1 [năm 1889] sau một cơn bạo bệnh.

TIẾNG TỲ BÀ TRONG KHÚC HÁT LƯƠNG CHÂU

Buu Chau mến,

Đất nước mình đã từng trải qua những tháng năm ngập ngụa mùi súng đạn. Lứa tuổi của chúng mình ngày ấy từng chứng kiến cảnh người chung quanh sống nay mà không biết ngày mai có còn hiện diện ở trên đời. Đêm không chỉ xa nghe tiếng súng vọng về mà còn nghe chính tiếng gầm của đại bác ngay giữa lòng phố thị. Từng ấy năm kề cận với lằn ranh giữa sống và chết, hầu hết ai cũng thấy và thông cảm hình ảnh “say nằm” của người chiến binh trong Khúc Hát Lương Châu của Vương Hàn hơn ngàn năm trước :

LƯƠNG CHÂU TỪ

Bồ đào mỹ tửu dạ quang bôi

Dục ẩm tỳ bà mã thượng thôi

Túy ngọa sa trường quân mạc tiếu

Cổ lai chinh chiến kỷ nhân hồi

PHONG KIỀU DẠ BẠC

   楓橋夜泊

   月落烏啼霜滿天，

   江楓漁火對愁眠。

   姑蘇城外寒山寺，

   夜半鐘聲到客船。

   張繼

PHONG KIỀU DẠ BẠC

Nguyệt lạc Ô đề sương mãn thiên

Giang phong ngư hỏa đối sầu miên

Cô Tô thành ngoại Hàn Sơn tự

Dạ bán chung thinh đáo khách thuyền

Trương Kế

Trời đầy sương, trăng lặn, quạ kêu

Nằm trăn trở bên bến phong lập lòe ánh lửa chài

Chùa Hàn Sơn ngoài thành Cô Tô

Buông tiếng chuông công phu (làm tỉnh giấc) khách trên thuyền

ĐÊM BẾN PHONG KIỀU

Trăng tà quạ ngóng trời sương

Bờ phong lưa đốm chài vương giấc gầy

Cô Tô đêm lặng canh chầy

Chuông Hàn Sơn nhẹ tiếng lay khách thuyền

LƯƠNG CHÂU TỪ

涼 州 詞 
葡萄美酒夜光杯， 
欲飲琵 琶馬上催。 
醉臥沙場君莫笑， 
古來征戰幾人回。

王翰

Bồ đào mỹ tửu dạ quang bôi

Dục ẩm tỳ bà mã thượng thôi

Túy ngọa sa trường quân mạc tiếu

Cổ lai chinh chiến kỷ nhân hồi

Vương Hàn

Rượu bồ đào sóng sánh ánh dạ quang trong chén

Tỳ bà giặc Hồ đã thúc quân vậy cứ hãy uống đi

Có say nằm giữa sa trường ai nỡ giễu cười ta

Vì xưa nay nơi chiến trận đã mấy ai được trở về

KHÚC HÁT LƯƠNG CHÂU

Bồ đào chén ánh dạ quang

Cứ nâng dù giặc thúc vang tỳ bà

Vùi say mặc kẻ cười ta

Mấy khi chinh chiến ai sa trường về